Waarom De Krentenmik met horizontale doorgroeigroepen werkt

De Krentenmik, onderdeel van IKC Het Spectrum, werkt sinds 2017 met horizontale doorgroeigroepen in de hele dagopvang. Teamleider 0-4 jaar Bernadette Bax legt uit waarom.

“Het team van De Krentenmik werd in december 2015 tijdens een UN1EK inspiratiecafé uitgedaagd door gastspreker Claire Boonsta om vaker de ‘waarom-vraag’ te stellen. Allereerst hebben de medewerkers van De Krentenmik alle ‘waarom’ vragen die zij konden bedenken opgeschreven. ‘Wat vinden wij goed voor kinderen en waarom? Waarom werken we met thema’s? Waarom laten wij kinderen door ons getekende voorstellingen verven? Waarom knippen wij werkjes voor? Waarom stellen wij thema’s voor een heel jaar vast? Waarom hebben wij een groep met een horizontale groepssamenstelling? Waarom hebben we een drie plus groep?’ Vervolgens heeft een werkgroep alle vragen beantwoord.

Sommige vragen konden beantwoord worden met: ‘Omdat wij denken dat dit ten goede komt aan de ontwikkeling van kinderen!’ Maar soms ook: ‘Omdat dat praktisch is.’ Bijvoorbeeld ‘waarom stellen we thema’s voor een jaar lang vast?’ Dat heeft een praktische reden. Maar wanneer we onszelf de vraag stellen of dat altijd in het belang van kinderen is, is het antwoord daarop niet altijd ja.

In een ideale situatie kijken we naar waar de kinderen nu mee bezig zijn. Waar ligt hun interesse? Wat is hun belevingswereld? Hierbij hebben we ons laten inspireren door de leer van Loris Malaguzzi. Het merendeel van ons team was al goed bekend met deze ‘Reggio-methode’. Wij wilden graag zoveel mogelijk kind-volgend werken. Na een jaar lang met elkaar hierover gesproken te hebben en alle partijen te hebben geïnformeerd, is er een werkplan geschreven voor ons ideaalbeeld. Na goedkeuring door het college van bestuur werd dit plan uitgevoerd. Vanaf januari 2017 werkt De Krentenmik binnen alle groepen voor hele dagopvang met horizontale doorgroeigroepen.

Wat zijn horizontale doorgroeigroepen?

Horizontale doorgroeigroepen worden iedere vier jaar samengesteld met kinderen van dezelfde leeftijd. Zij blijven vier jaar lang bij elkaar en groeien in deze periode samen op. De kinderen in de groep maken op ongeveer dezelfde tijdstippen dezelfde dingen in hun ontwikkeling mee. Wanneer bijvoorbeeld de gevoelige periode aanbreekt voor een kind om zindelijk te worden, dan geldt dit bijna voor de gehele groep. Ze zijn steeds met elkaar toe aan nieuwe ontwikkelingsfasen en impulsen. Op die impulsen kunnen de pedagogisch medewerkers anticiperen. Dit geldt voor zindelijk worden en ook voor de eenkennigheidsfase of de taalontwikkeling.

De ervaring heeft geleerd dat de kinderen in zo’n periode veel aan elkaar hebben; ze zijn immers elkaars voorbeeld. De afgelopen zestien jaar hadden we in ons kindcentrum al één horizontale doorgroeigroep. Wij hebben in die periode steeds veel positieve reacties gekregen van ouders, waarvan de kinderen in deze groep geplaatst waren. Ouders, kinderen en pedagogisch medewerkers leggen samen de eerste vier levensjaren van de kinderen in de groep af. Deze continuïteit op de groep leidt tot meer ruimte om te focussen op de ontwikkeling van de kinderen. Zo gaan wij ‘samen voor gezond‘.

We zijn nu ruim een half jaar verder en we kijken vol trots terug. Er is veel tijd en energie gaan zitten in het veranderen en aanpassen van de groepsruimtes, wat overigens een continue proces is. We willen niet meer terug. De eerste twee jaren zijn intensief voor wat betreft de verzorgende taken. Daarna gaat alles net even wat gemakkelijker. Waar wij nu al direct resultaat zien, is onder meer in de oudercontacten, de zelfredzaamheid bij kinderen en de ontwikkeling van kinderen op individueel niveau.

Kortom: een traject dat de moeite waard is geweest. Wij zijn trots!”