In gesprek met… Susanne Snoeij, directeur IKC Het Spectrum

In 2011 brainstormde directeur Susanne Snoeij van IKC Het Spectrum voor het eerst met de manager van de buitenschoolse opvang over de integratie van peuterspeelzaal, basisschool, buitenschoolse opvang en hele dagopvang tot een IKC. Vandaag de dag kunnen we trots zeggen dat we één team zijn, met een breed gedragen, gedeelde visie.

Onze droom voor de toekomst? Nóg beter gebruikmaken van elkaars expertise: Samen voor Gezond!

Drie locaties en toch een geïntegreerd team met één herkenbare werkwijze

Vanaf het allereerste begin koos IKC Het Spectrum ervoor om te kijken naar de raakvlakken tussen de drie locaties voor opvang en onderwijs en niet naar de verschillen. Onze opvattingen over het pedagogisch klimaat bleken wonderwel overeen te komen. Dat was belangrijk, want een IKC word je niet vanzelf als je leerkrachten en opvangmedewerkers gewoon maar ‘door elkaar gooit’. We kozen er dan ook bewust voor om in gesprek te gaan over de inhoud en elkaar daarop te vinden.

Praktische oplossingen

Op praktisch gebied waren er nog wat hobbels te nemen voordat we ons een UN1EK IKC konden noemen. Zo hadden opvangmedewerkers en leerkrachten eigenlijk geen duidelijk beeld van elkaars werkzaamheden. Hoe we naar elkaar keken, was vooral ingegeven door aannames. Elkaar écht leren kennen was dus heel belangrijk. Daarnaast hadden, en hebben, we te maken met drie locaties. Samengaan op één locatie was geen reële optie, dus moesten we uitvinden hoe je vanuit drie werkplekken toch een geïntegreerd team wordt met één herkenbare werkwijze. Daarbij hebben we steeds gekozen voor praktische oplossingen. Wordt er een gezamenlijke activiteit voor het hele personeel georganiseerd? Of voor de kinderen? Dan kijken we bewust naar de mogelijkheden om voor te bereiden. We verdelen het werk tussen medewerkers van onderwijs en opvang, zodat iedereen zijn taak kan uitvoeren op het moment dat het hem of haar uitkomt of zorgen juist voor een gezamenlijk overlegmoment

Het beste voor het kind

“We zijn op een vrij natuurlijke manier één team geworden.”

Juist doordat we voor die ongedwongen manier van samenwerken kozen, zijn we op een vrij natuurlijke manier één team geworden. Dat heeft onder meer te maken met de visie van UN1EK. Iedereen bij ons op de werkvloer begrijpt dat het uitgangspunt van die visie is: wat is het beste voor het kind? Hoe zorg je dat een kind zich optimaal kan ontwikkelen? Iedereen die in de opvang of het onderwijs werkt, vindt dat het daarom draait. Daarom wordt die visie ook breed gedragen. Op basis van die visie presenteren we ons op alle vlakken duidelijk met één, geïntegreerd aanbod van opvang en onderwijs. Dat uit zich bijvoorbeeld in het schoolplan, dat bij ons IKC-plan heet en zowel onderwijs als opvang beschrijft. Waarbij de nadruk ligt op doorgaande leer-en ontwikkellijnen.
Daarnaast zie je het terug in de medezeggenschap, die is georganiseerd in een IKC-raad. Daarin zitten ouders en medewerkers van zowel opvang als onderwijs. Met elkaar wordt naar de totale organisatie gekeken.

Ingewikkelde constructie

Juist op dat soort punten merken we dat onze ideeën nog weleens botsen met die van de buitenwereld. In een IKC gaat het anders dan op een basisschool of opvanglocatie. Je doet dingen samen en je wilt daarbij zoveel mogelijk integraal aanpakken. Soms stuit je dan op wet- en regelgeving, praktische zaken of bijvoorbeeld verschillen in de cao. We zijn verplicht om de financiële stromen van opvang en onderwijs strikt gescheiden te houden. Dat is praktisch gezien rondom bijvoorbeeld materiaalaanschaf erg onhandig. Als we op schoolkamp gaan, gaat er ook een medewerker van de opvang mee. Vanuit de kinderen gezien is zo’n vertrouwd gezicht erbij fantastisch. Achter de schermen betekent het dat de basisschool de collega van de opvang moet inhuren voor het kamp. Ook betekent het verschil in cao in de praktijk dat we soms even moeten puzzelen met de uren. Wat ons betreft onnodig ingewikkelde constructies.

Samen voor gezond

“Het belang van gezonde keuzes maken is geïntegreerd in het hele opvang- en onderwijsaanbod.”

Een belangrijke verbindende factor binnen Het Spectrum is ons profiel ‘Samen voor gezond’. ‘Gezond’ komt terug in alles wat we doen. We hebben ervoor gekozen om fit en gezond niet te beperken tot het bewegingsonderwijs, maar het juist te integreren in het hele opvang- en onderwijsaanbod. We leggen daarbij de nadruk op vier pijlers: voeding, beweging, welbevinden en leefomgeving.

In het hele IKC staat het maken van gezonde keuzes centraal; we eten met de kinderen bijvoorbeeld veel groente en fruit en promoten het drinken van water. Alle kinderen hebben een bidon gekregen. Ook zorgen we dat de kinderen veel kunnen bewegen tussendoor. Sommige groepen beginnen de dag met de ‘Daily mile’: een rondje rennen om de school. Alle tafels in de groepen zijn even hoog, zodat de kleinere kinderen hun werk staand kunnen doen als ze dat willen. Voor de oudere kinderen staan hier en daar statafels door het gebouw. En we “spelen” met beweging: Als er toetsen moeten worden gemaakt, gaan de kinderen vaak eerst even bewegen, voordat ze aan de slag gaan.

Gezond heeft ook te maken met welbevinden: zitten kinderen lekker in hun vel? Daarom hebben we in het hele IKC het sociaal emotioneel programma van KWINK ingevoerd. Deze methode was eigenlijk bedoeld voor het basisonderwijs. Onze gedragsspecialist heeft samen met de uitgever en de pedagogisch medewerkers van de HEDO, PSZ en BSO de opvangmodule ontwikkeld. Een mooi voorbeeld van een integrale aanpak die verbind en zorgt voor een doorgaande leerlijn. Zo kunnen we al vanaf jonge leeftijd goed inspelen op het welbevinden van onze kinderen!

Horizontale doorgroeigroepen

UN1EK bij IKC Het Spectrum zijn de horizontale doorgroeigroepen bij de hele dagopvang. Kinderen van ongeveer dezelfde leeftijd komen bij elkaar in de groep en groeien samen binnen de groep op. Zo kunnen pedagogisch medewerkers makkelijk inspelen op de ontwikkeling van de kinderen, bijvoorbeeld door de inrichting en materialen af te stemmen op de ontwikkelfase van de kinderen. Ouders hebben rondom een bepaalde leeftijd vaak specifieke vragen, zo kunnen niet alleen de kinderen maar ook de ouders van en met elkaar leren. Zo stromen kinderen met hun leeftijdsgenootjes samen door naar het basisonderwijs. Dit is heel herkenbaar, stabiel en vertrouwd voor kinderen. En ook dit draagt bij het veilige pedagogisch klimaat binnen het IKC.

Samen

“De komende jaren willen we het begrip ‘samen’ nog beter invulling geven.”

In ‘Samen voor gezond’ zit ook het woord ‘samen’. We willen gezamenlijk, met collega’s, kinderen en ouders ons aanbod invullen. Onze medewerkers ervaren nu al dat ze veel kunnen bijdragen aan ons beleid. De directie krijgt vanuit het team regelmatig feedback op de uitvoering van het beleid en de toepassing van het profiel. Ook brengt het team regelmatig een idee naar voren en wordt er gevraagd of er bijvoorbeeld een pilot mag worden opgestart. Daar is bij IKC Het Spectrum veel ruimte voor; de visie wordt breed gedragen en medewerkers zijn zich bewust dat zíj daar aan bijdragen.

De komende tijd gaan we ons steeds meer richten op “samen met ouders” en “samen met kinderen” De eerste stappen zijn er; zo is er onlangs een kinderraad opgericht, die allerlei ideeën op papier heeft gezet. Mooi is het om te zien dat ook de kinderen zich realiseren dat die ideeën moeten passen bij het profiel van Het Spectrum. Zo organiseerden ze een sponsorloop voor onderzoek naar diabetes type 1 en dat past natuurlijk perfect binnen ‘Samen voor gezond’.

In de ouderbetrokkenheid kunnen we nog stappen zetten, net als in de verregaande betrokkenheid van kinderen bij hun eigen ontwikkelproces We willen dat graag, maar we moeten onszelf ook heel eerlijk de vraag stellen: als een ouder of kind met een suggestie komt, staan we dan voor alles open?

Herkenbaar verhaal

Uiteindelijk zijn we heel tevreden met waar we staan. Onze kinderen ervaren steeds beter het profiel van onze organisatie. We merken dat meer ouders zich goed herkennen in het verhaal dat we vertellen over Het Spectrum. En collega’s zijn bereid om tijd en energie te investeren in nieuwe ontwikkelingen. In de praktijk is het niet altijd makkelijk om als IKC te pionieren. Het bestuur van UN1EK is daarbij een grote steun. Zij strijden ervoor om dit voor elkaar te krijgen, ze denken mee hoe we ons binnen de visie van UN1EK kunnen blijven ontwikkelen en ze dagen ons uit om lef te tonen. Daarbij schuwen we de moeilijke vragen niet: juist het feit dat we het kritisch hebben over de ontwikkeling van kinderen, ook buiten het eigen groepslokaal, heeft zeker een positief effect op ons opvang- en onderwijsaanbod.

Meer lezen? Lees het interview met Bernadette Bax, teamleider 0-4 jaar bij IKC Het Spectrum

.