In gesprek met… Peter van der Windt, directeur Kindcentrum Prins Willem Alexander

Kindcentrum Prins Willem Alexander is een ‘pionier onder de pioniers’: deze locatie was al een integraal kindcentrum voordat Stichting Meervoud en Stichting Kinderopvang Vlaardingen in 2014 fuseerden tot UN1EK. “Daardoor zijn we behoorlijk ver in de ontwikkeling van de IKC-gedachte. Bovendien zijn we een van de grotere IKC’s”. Directeur Peter van der Windt legt uit hoe Kindcentrum Prins Willem Alexander met deze uitdaging omgaat.

“Het belangrijkste is dat we de spil zijn in de ontwikkeling van kinderen”

Gebouw weerspiegelt filosofie

Het eerste idee voor Kindcentrum Prins Willem Alexander ontstond in 2007. De toenmalige school was gevestigd in een gebouw uit 1966 en was dringend toe aan renovatie of vervanging. In goed overleg met de gemeente kwamen we uit op nieuwbouw, maar niet zomaar nieuwbouw: het moest een plek worden waar de ontwikkeling van kinderen in de hele breedte centraal zou staan. Daarom organiseerden we een dag met alle partijen uit het netwerk rondom de kinderen. Daaruit kwam een partnerschap voort van kinderopvang, onderwijs en bibliotheek, met steun van verschillende externe partners.

Om ons organisatiemodel te bepalen, keken we in heel Nederland hoe verschillende brede scholen georganiseerd waren. In die tijd kwamen we vooral ‘voordeurdelers’ tegen: opvang en onderwijs die wel een gebouw deelden, maar verder nauwelijks samenwerkten. Wij waren ervan overtuigd dat de meerwaarde van samenwerking zat in de volledige afstemming tussen de verschillende partners, op basis van gelijkwaardigheid en een integraal programma. Met dat idee in het achterhoofd werd het huidige gebouw dus ook ontworpen en gerealiseerd. De architect, Huub Frencken van Architectenbureau Frencken en Scholl uit Maastricht, stimuleerde het ontwerpproces inspirerend. Maar ook zonder dat gebouw hadden we natuurlijk dezelfde uitgangspunten geformuleerd. Het heeft ons wel geholpen dat de huisvesting onze ideeën zo mooi weerspiegelt.

IKC-gedachte ingebakken

Juist omdat de IKC-gedachte zo in onze organisatie is geworteld, hadden we weinig opstartproblemen. Een IKC als plek waar onderwijs en opvang elkaar ontmoeten, vinden we eigenlijk maar een beperkte definitie. Voor ons is het belangrijkste dat we de spil zijn in de ontwikkeling van kinderen in de wijk. We doen alles wat nodig is om die ambitie zo goed mogelijk waar te maken. Dat gedeelde doel heeft ertoe geleid dat ons geïntegreerde aanbod heel natuurlijk tot stand is gekomen. We hebben bovendien een aantal medewerkers in dienst die zowel in het onderwijs als de opvang werken, en ook de clustermanagers hebben een deel onderwijs en een deel opvang in hun takenpakket.

Meeste kansen

De wijk waarin Prins Willem-Alexander is gevestigd, heeft veel invloed op het inhoudelijke programma van het kindcentrum. De Westwijk van Vlaardingen kent veel armoede en sociale problematieken. Daarmee hebben we ook op het IKC te maken. Zorg (in alle facetten van de betekenis van dat woord) is daarom echt het toverwoord bij ons. We zijn een uniek IKC omdat we ook een bibliotheek als partner binnen onze muren hebben. Vanwege de diversiteit aan nationaliteiten van kinderen in ons kindcentrum (de ouders van onze kinderen komen uit 47 verschillende landen!), spreekt het voor zich dat taalontwikkeling heel belangrijk is in ons aanbod. Maar we gaan veel verder in de ondersteuning van kinderen, ook met sociaal-maatschappelijke zorg, natuurlijk vanuit één zorgteam.

“Ouders hebben het gevoel dat hun kinderen hier de meeste kansen krijgen.”

Juist in een wijk als de onze is een IKC heel goed op zijn plaats. In gesprekken met ouders horen we zelden dat ze voor ons kiezen omdat het ‘wel handig’ is dat opvang en onderwijs gecombineerd zijn. De keuze valt op Kindcentrum Prins Willem Alexander omdat ouders het gevoel hebben dat hun kinderen hier de meeste kansen krijgen. Dat bepaalt voor een groot deel ons succes. In onze wijk kunnen we extra veel voor kinderen betekenen, omdat ze een aantal dingen van huis uit niet meekrijgen of niet kúnnen meekrijgen. Een uitgebreid aanbod van gratis naschoolse activiteiten laat kinderen meetellen.

Betrokken ouders

Ons motto is niet voor niks: ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’.

De betrokkenheid van ouders is bij ons heel groot. We hebben een ouderconsulente die zich specifiek bezighoudt met activiteiten voor ouders, veelal gericht op de taalontwikkeling en opvoedingsondersteuning. Maar ook de contacten van ouders onderling zijn doel. Ouders met allerlei achtergronden ontmoeten elkaar en leren van elkaar! Binnen het ‘ouderinspiratieteam’ organiseren ouders zelf activiteiten voor ouders en kinderen samen. Zo was er onlangs op zondagmorgen een nazomerwandeling in het gebied in de buurt van het kindcentrum voor ouders en kinderen met een boswachter. Ouders vanuit de ouderkamer verzorgden de lunch na afloop. In onze speciale ouderkamer organiseren we wekelijks activiteiten om ouders bij ons IKC te betrekken. Ik denk dat iedereen – ouders, kinderen én medewerkers – het idee heeft: we kunnen het niet meer zonder elkaar. Dat is precies wat we willen uitdragen. Ons motto is niet voor niks: ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’.

Grote organisatie

IKC Prins Willem-Alexander is een grote organisatie. Er werken zo’n zeventig medewerkers aan het onderwijs, de opvang en het welzijn van de kinderen. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop de organisatie wordt gerund. Er is een heel strak jaarplan. Dat stellen we jaarlijks met het hele team vast, op basis van ons ‘plancafé’: dat is een periode waarin we gezamenlijk een serie themasessies houden. Iedere medewerker kan een aantal van die sessies bijwonen, die passen bij zijn eigen interesses, talenten of ontwikkelitems. Alle onderdelen van het kindcentrum passeren de revue. Een uitgebreide SWOT-analyse is het resultaat. In een week of zes leggen we ons plan in een flink boekwerk vast voor het komende jaar, waarbij de kansen uit de analyse het uitgangspunt vormen. Daar wijken we niet meer vanaf. Dat geeft veel helderheid en houvast door het jaar heen.

Andere vorm van leiderschap

“De borging van taken is wat formeler dan in het basisonderwijs gebruikelijk is.”

Ook het management en de directie van een groot IKC hebben een andere rol dan een ‘traditionele’ schooldirecteur. Als directeur kom je onherroepelijk wat verder van de werkvloer, het primaire proces, af te staan, en manage je meer op afstand. Als afspraken helder zijn kunnen alle professionals de zaken organisatorisch uitstekend handelen. Sommige medewerkers vinden dat jammer, maar in een organisatie als deze is het onvermijdelijk. Hoe het precies gaat met ‘Jantje in groep 5’ weet je als directeur dan niet altijd meer exact. Het vraagt om een andere vorm van leiderschap. In de zorg is de rol van de directeur wel essentieel. Hij is voorzitter van het OT en onderdeel van het wekelijke zorgoverleg. De directietaken omvatten niet alleen de leiding over opvang en onderwijs, maar ook veel afstemming met externe partners. De borging van taken is ook wat formeler dan in het basisonderwijs gebruikelijk is. Naast het jaarboek hebben we een handboek waarin alle afspraken en protocollen zijn vastgelegd. Dit wordt jaarlijks aangevuld en herijkt. Die strakke structuur is een stuk zelfbehoud voor onze organisatie.

Gewoon dóén

Natuurlijk hebben we te maken met regelgeving die nog niet is ingericht op de praktijk van een IKC. Denk aan de gescheiden geldstromen voor opvang en onderwijs. Of aan het externe toezicht, dat voor de opvang anders is dan voor het onderwijs. Toch ervaren we in de praktijk weinig problemen. Dat heeft enerzijds te maken met het feit dat we al wat langer een IKC zijn. De fusie van onze bestuurlijke organisatie UN1EK was voor ons al zó’n stap vooruit, dat we vooral de voordelen van de huidige situatie zien. Het heeft ook iets te maken met mentaliteit. Als we echt iets willen en we zien de noodzaak in het belang van de kinderen, dan doen we het eerst en kijken daarna wat precies de regels zijn. Daarvoor zijn we professionals!

Onze belofte

Voor de toekomst hebben we de wens om intern elkaars werkvelden nog beter te leren kennen. Het doel daarbij is vooral om nog meer voor de kinderen te kunnen betekenen. In de onze samenleving zijn nog te veel kinderen die een valse start in het leven maken. Er zijn veel gezinnen waar het niet gaat zoals je verwacht in een modern land anno 2017. Daarom staan we ook in de toekomst voor onze belofte:

‘Het maakt niet uit waar je vandaan komt,
groot of klein, blank of zwart, arm of rijk….
In Kindcentrum Prins Willem Alexander gaan we voor de allerbeste kansen,
want voor ons is iedereen gelijk!’