UN1EK blog: Inclusief onderwijs?

Onze tweeling samen in een klas.

Tamara Terlouw werkt als pedagogisch medewerker bij UN1EK. Zij en haar gezin wonen voor een half jaar in Amerika. Tamara schrijft over haar bevindingen en belevenissen in het onderwijs in de US of A.

 

Een half jaar naar Amerika. Heel veel leuks om naar uit te kijken. Heel veel om te regelen ook, dat wel. We gaan met hele gezin, vier kinderen, niet alles is van te voren te overzien. We regelen wat we kunnen en de rest zien we daar wel. De kinderen moeten er ook naar school, maar hoe is het onderwijs daar eigenlijk georganiseerd? Hoe moet dat met onze Jolijn, die zeer moeilijk leert en om die reden in Nederland op het speciaal onderwijs zit? Dit was toch wel een van mijn grootste zorgen.

In Nederland bestaat een onderwijssysteem voor “passend onderwijs” met:

  • regulier bijzonder basisonderwijs,
  • speciaal onderwijs, verdeeld in clusters voor kinderen die het niet redden binnen het regulier onderwijs en
  • voortgezet onderwijs gedifferentieerd op verschillende niveaus.

Een zoektocht op internet leerde mij dat dit heel uniek in de wereld is en dat het onderwijs in andere landen heel anders georganiseerd is. In Amerika kennen ze geen bijzonder onderwijs en geen speciaal onderwijs. Er zijn geen keuzemogelijkheden voor een religieuze grondslag, zoals christelijk onderwijs of onderwijs gebaseerd op een bepaalde visie, zoals Jenaplan of Montessori. Althans, het bestaat wel, je kunt er voor kiezen, maar dan komen je kinderen op een particuliere school terecht, wat veel geld kost. Alle kinderen uit een wijk gaan naar dezelfde openbare elementary school en stromen met hun tiende jaar door naar dezelfde midschool en met 14 jaar naar dezelfde highschool.

Ik was intussen ook wel heel benieuwd hoe kinderen met speciale leerbehoeften daar hun plekje dan wél vinden in het reguliere onderwijs. Passend onderwijs heeft in Nederland tenslotte niet een heel erg positieve klank. Over het algemeen heerst het gevoel dat wij kinderen met speciale leerbehoeften in het reguliere onderwijs te kort doen, dat wij ze niet kunnen bieden wat ze nodig hebben en dat ook andere kinderen er onder lijden. De speurtocht op internet leerde mij de term “inclusief onderwijs”: in Amerika is het onderwijs inclusief.

Inclusief onderwijs dus: niet passend, maar inclusief. Inclusief onderwijs is veel breder dan passend onderwijs. Kinderen blijven niet zomaar langer in regulier onderwijs, waarbij eigenlijk van het kind gevraagd wordt zich aan te passen aan de school. Een inclusieve school past zich aan de leerbehoeften en mogelijkheden van dit kind aan. De nadruk ligt op het aanvaarden van verscheidenheid en gelijkwaardigheid, wat juist kansen zou kunnen bieden. Alle extra ondersteuning die het kind nodig heeft, wordt naar de school toegehaald. Mooi, een inclusieve school bereidt voor op een inclusieve samenleving, waarbij rekening wordt gehouden met alle mensen. We zijn dit eigenlijk ook wel een beetje verplicht, gezien het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap dat in 2016 in Nederland is aangenomen. Daarin wordt nadrukkelijk verwacht dat landen streven naar een inclusieve samenleving en dus ook naar inclusief onderwijs.

Intussen zijn onze kinderen hier in Amerika gestart op school en zijn we een paar weken verder. Ze komen met verhalen thuis over klasgenoten die hulp krijgen in de klas en over kinderen die extra geholpen worden bij de gym. Ze waren helemaal onder de indruk van de “nurse” op school. Ook onze kinderen profiteren van specifieke ondersteuning op maat, in de vorm van extra Engelse lessen. Een assistent helpt de leerkracht in de klas en is er voor onze kinderen om ze op weg te helpen. De school counselor helpt ze op weg door het gebouw en praat regelmatig met ze. Ze zijn heel benieuwd hoe de indeling van de “huizen” zal zijn. Als ouders hebben wij in die korte tijd al een aantal gesprekken gehad over het individuele programma van onze Jolijn.

Ik ben nu wel heel nieuwsgierig geworden naar het onderwijs hier en ik heb mij voorgenomen dat ook ik er meer van wil leren!

Tamara